وسعت و محدوده «علم الهی»

وسعت و محدوده «علم الهی» چگونه است؟

قرآن درباره وسعت «علم الهي» مي فرمايد: «در آسمانها و زمين؛ خداوندِ يگانه او است، پنهان و آشكار شما را مى داند؛ و از آنچه [انجام مى دهيد و] به دست مى آوريد باخبر است». در اين آيه هم به حضور خداوند در تمام هستى اشاره كرده و هم از آگاهى او از نيّات پنهان و آشكار انسان خبر مى دهد، و در عبارت سوم از آگاهى او نسبت به اعمال بشر اطلاع مي دهد. البته منظور از حضور خداوند در آسمان ها و زمين حضور مكانى نيست؛ بلكه حضور به معناى احاطه وجودي است كه به همه چيز احاطه دارد، و همه اشياءِ نزد او حاضرند.

قال رسول الله(صلى الله عليه وآله):

يَأتي عَلَى النّاسِ زَمانٌ يَحُجُّ أغنِياءُ أمَّتي لِلنُّزهَةِ، وأوْساطُهُمْ لِلتِجارةِ، وقُرّاؤُهُمْ للريّاءِ والسُّمْعَةِ وفُقَرائُهُم لِلمسألةِ.

زمانى بر مردم خواهد آمد که: ثروتمندان امت من براى تفريح و خوشگذرانى، و قشر ميانه براى داد و ستد و قاريان براى ريا و شهرت و فقيران براى درخواست به حج مى روند.

الحجّ والعمرة في الکتابوالسنّة: 244/672